user_mobilelogo

Στα ίχνη μιας Ηλιακής Έκλειψης

Ένα οδοιπορικό στη Νότια Αμερική για την ολική έκλειψη Ηλίου του 2019

Το Κύκνειο Άσμα των Αστρικών Συστημάτων

Στο σύμπαν υπάρχει περίπου 70% υδρογόνο, 30% ήλιο και κάποια ίχνη βαρύτερων στοιχείων. Οτιδήποτε βλέπουμε γύρω μας στον ουρανό αποτελείται από τα ίδια συστατικά σε ελαφρώς διαφορετικές αναλογίες, αφού τα αστέρια, οι γαλαξίες και τα νεφελώματα είναι απλώς διαφορετικές όψεις του ίδιου πράγματος. Η ζωή και ο θάνατος είναι δύο αλληλένδετα γεγονότα, αφού οτιδήποτε στη φύση γεννιέται, ζει και πεθαίνει. Τα αστέρια που βλέπουμε στον νυχτερινό ουρανό δημιουργούνται όταν ένα νέφος αερίων καταρρέει υπό την επίδραση της βαρύτητάς του, ενώ η μάζα είναι τελικά αυτή που θα καθορίσει τον τρόπο που θα ζήσει και θα εξελιχθεί. Η μελέτη των μηχανισμών της αστρικής εξέλιξης έδωσε στους επιστήμονες ένα μοναδικό εργαλείο για την κατανόηση της λειτουργίας του σύμπαντος από τα πρώτα στάδιά του μέχρι σήμερα αλλά και τη δυνατότητα πρόβλεψης της μελλοντικής εξελικτικής πορείας του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο ζούμε.

Ταξιδεύοντας με την Βοήθεια τη Βαρύτητας

 

Η εμφάνιση της κλασικής φυσικής μας έδωσε τη δυνατότητα να έχουμε δεδομένα για την κίνηση και  τη μάζα των πλανητών, καθώς και για τις βαρυτικές τους αλληλεπιδράσεις. Η εμφάνιση της σύγχρονης πυραυλικής μηχανικής γέννησε την ιδέα να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα δεδομένα για διαστημικές αποστολές που διαφορετικά θα ήταν αδύνατες τόσο τεχνολογικά όσο και ως κόστος. Έτσι, η βαρύτητα εκτός από κινητήρια δύναμη των πλανητών έγινε και κινητήρια δύναμη των διαστημοσυσκευών του ανθρώπου. Σήμερα η γνώση μας για το ηλιακό σύστημα προέρχεται κυρίως από αυτές τις "δωρεάν" αποστολές. 

Ο Αστρονομικός Χρόνος

Το αρχαιότερο και μεγαλύτερο χρονόμετρο που είχε η ανθρωπότητα στη διάθεσή της είναι η ίδια η Γη, που με την αέναη περιστροφή γύρω από τον άξονά της και την περιφορά γύρω από τον Ήλιο όρισε ως πρωτογενείς μονάδες μέτρησης του χρόνου το ημερονύχτιο και το έτος. Αρωγοί στην πανάρχαια προσπάθεια του ανθρώπου να οροθετήσει τον χρόνο μέσω της κίνησης της Γης ήταν οι απλανείς αστέρες, που συγκροτημένοι σε αστερισμούς αποτέλεσαν οδοδείκτες αυτής της κίνησης και που οδήγησαν τελικά στην δημιουργία των πρώτων ημερολογίων.

Πέρα όμως από τον ακριβή προσδιορισμό της διάρκειας της ημέρας και του έτους, οι αστερισμοί αυτοί συνδέθηκαν με τον ανθρώπινο πολιτισμό με έναν βαθύτερο και πιο μυστηριακό τρόπο: σε μια εποχή που η επιστήμη δεν υπήρχε ως έννοια και μέθοδος, και που η αστρονομία ήταν ακόμη αξεδιάλυτα συνδεδεμένη με την αστρολογία, τις αρχαίες θρησκείες και πολλές άλλες μεταφυσικές δοξασίες, τα ουράνια φαινόμενα ήταν ενδείξεις δυνάμεων πέρα από την ανθρώπινη κατανόηση και συχνά θεωρήθηκαν σημάδια των θεών. Σε αυτό το πλαίσιο, το φαινόμενο της μετάπτωσης των ισημεριών όρισε μια πιο μακραίωνη διαίρεση του χρόνου σε πολιτισμικές εποχές οι οποίες χαρακτηρίζονται από συμβολικές αναφορές σε αστρονομικά δεδομένα.