user_mobilelogo

Ταξιδεύοντας με την Βοήθεια τη Βαρύτητας

 

Η εμφάνιση της κλασικής φυσικής μας έδωσε τη δυνατότητα να έχουμε δεδομένα για την κίνηση και  τη μάζα των πλανητών, καθώς και για τις βαρυτικές τους αλληλεπιδράσεις. Η εμφάνιση της σύγχρονης πυραυλικής μηχανικής γέννησε την ιδέα να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα δεδομένα για διαστημικές αποστολές που διαφορετικά θα ήταν αδύνατες τόσο τεχνολογικά όσο και ως κόστος. Έτσι, η βαρύτητα εκτός από κινητήρια δύναμη των πλανητών έγινε και κινητήρια δύναμη των διαστημοσυσκευών του ανθρώπου. Σήμερα η γνώση μας για το ηλιακό σύστημα προέρχεται κυρίως από αυτές τις "δωρεάν" αποστολές. 

Ο Αστρονομικός Χρόνος

Το αρχαιότερο και μεγαλύτερο χρονόμετρο που είχε η ανθρωπότητα στη διάθεσή της είναι η ίδια η Γη, που με την αέναη περιστροφή γύρω από τον άξονά της και την περιφορά γύρω από τον Ήλιο όρισε ως πρωτογενείς μονάδες μέτρησης του χρόνου το ημερονύχτιο και το έτος. Αρωγοί στην πανάρχαια προσπάθεια του ανθρώπου να οροθετήσει τον χρόνο μέσω της κίνησης της Γης ήταν οι απλανείς αστέρες, που συγκροτημένοι σε αστερισμούς αποτέλεσαν οδοδείκτες αυτής της κίνησης και που οδήγησαν τελικά στην δημιουργία των πρώτων ημερολογίων.

Πέρα όμως από τον ακριβή προσδιορισμό της διάρκειας της ημέρας και του έτους, οι αστερισμοί αυτοί συνδέθηκαν με τον ανθρώπινο πολιτισμό με έναν βαθύτερο και πιο μυστηριακό τρόπο: σε μια εποχή που η επιστήμη δεν υπήρχε ως έννοια και μέθοδος, και που η αστρονομία ήταν ακόμη αξεδιάλυτα συνδεδεμένη με την αστρολογία, τις αρχαίες θρησκείες και πολλές άλλες μεταφυσικές δοξασίες, τα ουράνια φαινόμενα ήταν ενδείξεις δυνάμεων πέρα από την ανθρώπινη κατανόηση και συχνά θεωρήθηκαν σημάδια των θεών. Σε αυτό το πλαίσιο, το φαινόμενο της μετάπτωσης των ισημεριών όρισε μια πιο μακραίωνη διαίρεση του χρόνου σε πολιτισμικές εποχές οι οποίες χαρακτηρίζονται από συμβολικές αναφορές σε αστρονομικά δεδομένα.

Ο Έναστρος Ουρανός του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

 

 

 

Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης  παρουσιάζει πολλά στοιχεία λαϊκής αστρονομίας στα έργα του  δανεισμένα είτε απ’ τη ναυτική παράδοση της Σκιάθου, είτε απ’ τις βασικές γνώσεις ουρανογραφίας  εκείνης της  εποχής. Η Σελήνη αποτελεί μόνιμο σκηνικό υπόβαθρο των έργων του και την περιγράφει  σε  όλες τις φάσεις της και σε όλες τις αποχρώσεις της. Επίσης   αναφέρεται σε αστερισμούς  εξιστορώντας αρκετές φορές και τους μύθους τους, παρατηρεί τον γαλαξία και  δίνει πληροφορίες για τη θέση αστέρων και ουρανίων σωμάτων. Καταγράφει  αρκετά αστρονομικά φαινόμενα όπως βροχές διαττόντων, αντιθέσεις, συνόδους. Η έρευνα έγινε σε όλο το σύνολο των έργων του δηλαδή σε 4 μυθιστορήματα, 172 διηγήματα, στα ποιήματά του, στην αλληλογραφία του και  σε οποιοδήποτε  άλλο άρθρο έχει δημοσιεύσει ο ίδιος.

Ο ουρανός για τον Παπαδιαμάντη είναι καταφύγιο και παρηγοριά  και οι συχνές και ακριβείς αναφορές του τον καθιστούν έναν γνήσιο ερασιτέχνη αστρονόμο.